چکیده:

در این مقاله اصول کلی استفاده درست از دتکتور‌های دود نقطه‌ای در سیستم‌های اعلام حریق به‌طور خلاصه بررسی خواهد شد‌. همچنین عوامل محیطی و مشخصه‌های عملکردی که می‌توانند به عملکرد سیستم کمک کند یا آن را دچار تاخیر کرده و یا از کار بیندازند، موردبحث قرار خواهد گرفت. استنشاق دود دلیل اصلی بسیاری از مرگ‌های مرتبط با آتش‌سوزی است. دتکتور دود از ساکنان محل نصب محافظت می‌کند. به این صورت که دتکتور در صورت تشخیص دود، به سیستم تهویه مطبوع و یا یک سیستم مهندسی کنترل دود که به‌طور خودکار جریان دود را کنترل می‌کند، فرمان می‌دهد.

دتکتور دود نقطه‌ای

شرایط نصب دتکتور دود

در طراحی و جانمایی دتکتور دود باید تاثیر عوامل زیر، در واکنش به آتش‌سوزی‌های پیش‌بینی‌شده در نظر گرفته شود:

  • شکل و سطح سقف
  • ارتفاع سقف
  • پیکربندی اقلام موجود در ناحیه حفاظت‌شده
  • ویژگی‌های احتراق 
  • تهویه فضا
  • دما، فشار، ارتفاع، رطوبت و اتمسفر
  • محیط

نصب صحیح و نگهداری مناسب دتکتور‌های دود، مانع از اخطارهای ناخواسته و آزاردهنده می‌شود. وقتی تعداد اخطارهای آزاردهنده ناخواسته زیاد شود، ساکنین اعتمادشان را نسبت به اعلام‌خطر سیستم اعلام حریق از دست می‌دهند.

شرایط محیط نصب دتکتور دود

دتکتور‌های دود نباید در موقعیت‌هایی که در آن‌ها هر یک از شرایط محیط زیر وجود دارد نصب شوند، مگر اینکه به‌طور مشخص برای چنین شرایطی طراحی، تولید و تایید شده باشند.

  • دمای کمتر از صفر درجه سانتی گراد
  • دمای بالاتر از ۳۸ درجه سانتی گراد
  • رطوبت نسبی بالاتر از ۹۳ درصد
  • هوای سریع‌تر از 1.5 m/s

محل نصب دتکتور‌های دود باید بر اساس ارزیابی وجود منابع بالقوه دود، رطوبت، گردوغبار و بخار در محیط تعیین شود. همچنین باید تاثیرات الکتریکی و مکانیکی محیط بر روی عملکرد دتکتور باهدف کاهش هشدارهای کاذب در نظر گرفته شود.

پدیده لایه‌بندی هوا

تشکیل لایه‌بندی هوا زمانی رخ می‌دهد که در هنگام سوختن مواد، هوای حاوی ذرات دود یا محصولات احتراق، گرم شده و تراکم آن نسبت به هوای خنک در پیرامون کمتر می‌شود. بعد آن‌قدر بالا می‌رود تا به سطحی برسدکه دیگر اختلاف دما با هوای اطرافش نداشته باشد.

ضمناً تشکیل لایه‌بندی ممکن است هنگام استفاده از کولرهای آبی هم رخ دهد. رطوبت تولیدشده به‌وسیله این دستگاه‌ها می‌تواند بر روی ذرات دود تجمع کرده و باعث پایین آمدن آن‌ها به سمت کف ساختمان شود. تضمین واکنش سریع، ممکن است نیاز به نصب دتکتور‌های دود بر روی دیوارهای جانبی یا در مکان‌های دیگری پایین‌تر از سقف باشد.

پس برای تأسیساتی که هدف در آن تشخیص آتش‌سوزی‌های دودزا یا کوچک است و یا جایی که احتمال تشکیل لایه‌بندی هوا وجود دارد، باید بخشی از دتکتور‌ها در پایین‌تر از سقف نصب شوند. برای فضاهای دارای سقف بلند باید دتکتور‌های دود خطی و یا دودمکشی در سطوح مختلف در نظر گرفته شوند.

زمان نصب دتکتور دود

در طول ساخت سازه درصورتی‌که دتکتور‌ها نصب‌شده‌اند ولی غیرفعال هستند، باید در مقابل گردوخاک، آلودگی و صدمات مکانیکی مطابق با توصیه‌های سازنده آن‌ها محافظت شوند. اگر کشف حریق در طول ساخت و ساز موردنیاز نباشد، بهترین کار عدم نصب دتکتور‌ها تا زمان تکمیل ساخت سازه و نظافت آن است. دلیل بسیاری از هشدارهای کاذب دتکتور‌های دود، نصب زودهنگام آن‌ها در طول فرایند ساخت ساختمان است. فعالیت‌های ساخت‌وساز باعث تولید گردوغبار می‌شوند. این گردوغبار ناگزیر راه خود را به سمت دتکتور پیدا می‌کند و آن‌ها را آلوده و مستعد هشدارهای ناخواسته می‌کند.

می‌توان پایه‌های دتکتور را در طول ساخت سازه نصب کرد و فقط نصب خود دتکتور بر روی پایه را پس از اتمام کار ساخت سازه انجام داد. یا اینکه در طول نصب دتکتور در طول ساخت سازه، حتی امکان پوشش پلاستیکی همراه آن تا اتمام ساخت سازه از رویش جدا نشود.

عملکرد دتکتور دود

برای درک دقیق اینکه دتکتور‌های دود چگونه کار می‌کنند ابتدا نیاز به دانستن ترکیب و ساختار دود است. بیشتر حریق‌ها در مراحل اول وقوع، دود تولید می‌کنند. رنگ دود بستگی زیادی به مواد در حال سوختن و شرایط احتراق دارد.

تفاوت بین انواع مختلف دود منجر به ایجاد تغییر در اندازه ذراتی می‌شود که دود را تشکیل می‌دهند. به‌عنوان یک قانون کلی، آتش داغ‌تر تعداد بیشتری ذرات ریز دود ایجاد می‌کند و به‌صورت معکوس یک آتش با دمای کم، ذرات دود بزرگ‌تری را ایجاد می‌کند.

انواع دتکتور دود نقطه‌ای

دتکتور‌های دود معمول‌ترین نوع دتکتور در سیستم‌های اعلام حریق می‌باشند؛ ازنظر ساختار و نحوه عملکرد به دودسته فتوالکتریک و یونیزاسیون تقسیم می‌شوند. محفظه‌های حسگر این دتکتور‌ها اصول عملکرد متفاوتی در تشخیص ذرات مرئی و نامرئی خارج‌شده از فرآیند احتراق دارند.

کاربرد دتکتور‌های دودی فتوالکتریک

دتکتور‌های دود فوتوالکتریک (که نوری یا اپتیکال هم خوانده می‌شوند) برای حریق‌هایی که دارای دود قابل رویت هستند، نظیر حریق‌های ناشی از سوختن چوب، کاغذ، پلاستیک و کارتن مناسب می‌باشند. در مقابل، این نوع از دتکتور‌های دود عکس‌العمل کندتری نسبت به حریق‌های ناشی از مایعات و گازهای قابل اشتعال دارند؛ این‌گونه حریق‌ها معمولاً دود زیاد و قابل رویتی تولید نمی‌کنند. نظیر سوختن الکل و بنزین.

محل‌های پیشنهادی برای نصب دتکتور‌های دود فوتوالکتریک:

  • اتاق‌خواب‌ها، هال، پذیرایی، راه‌پله‌ها و راهروها
  • اتاق تجهیزات الکتریکی (اتاق کنترل، کامپیوتر و سرور)
  • انبارها (نظیر انبار چوب، کاغذ، مواد غذایی، مواد شیمیایی و پلاستیک)
  • کتابخانه
  • واگن‌های قطار
  • کارگاه‌های تولیدی و…

با توجه به موارد فوق‌الذکر، مشخص است که استفاده از دتکتور‌های دود نقطه‌ای، محدوده وسیعی از کاربردها را شامل می‌شود. نکته جالب‌تر اینکه در پروژه‌های اعلام حریق، بخش بزرگی از مشکلات و موارد مرتبط با هشدارهای ناخواسته مربوط به این نوع دتکتور است؛ بنابراین استفاده و جانمایی هوشمندانه از این نوع از دتکتور‌ها کمک شایانی در بهینه‌تر شدن سیستم و مصونیت آن در مقابل هشدارهای ناخواسته، در زمان بهره‌برداری می‌کند. نکته بعدی اینکه این نوع از دتکتور‌ها، با توجه به ماهیت عملکردشان، حساسیت و هشدار ناخواسته بیشتری در مقابل آلودگی‌های محیطی و گردوخاک دارد؛ بنابراین توجه به امر سرویس و نگهداری این تجهیز اهمیت بسیار بالایی در عملکرد صحیح و بدون نقص سیستم در طول دوره بهره‌برداری دارد.

باید توجه داشت که طول عمر یک تجهیز بستگی به عوامل مختلفی نظیر شرایط محیطی (رطوبت محیط، دما و.‌.) جنس بدنه و قطعات داخلی تجهیز، کیفیت تغذیه تجهیز، سرویس و نگهداری تجهیز و استفاده یا عدم استفاده از تجهیزات آزمون مناسب دارد؛ بنابراین ممکن است یک دتکتور در یک پروژه پس از دو سال معیوب و ناکارآمد شود ولی همان دتکتور در پروژه دیگری تا ۳۰ سال و یا بیشتر بدون مشکل به کار خود ادامه دهد. درمجموع کارشناسان اعلام حریق بر این باورند که در شرایط محیطی عادی اگر سیستمی ۱۰ تا ۱۵ سال عمر کند جزء سیستم‌های خوب به‌حساب می‌آید‌.

بیم دتکتور مولترون (multron)

بیم دتکتور رفلکتوری و بدون موتور (Non Motorized Beam Smoke Detector) بیم دتکتور مولترون  (Multron Beam Smoke Detector) مناسب سیستم‌های اعلام حریق متعارف و آدرس‌پذیر ساخت کمپانی Multron سنگاپور

کابل دتکتور حرارتی خطی سیگنالاین LHD Signaline

کابل دتکتور حرارت خطی LHD ساخت شرکت Signaline

مناسب سیستم متعارف و آدرس‌پذیر گواهینامه‌ها:   CE, FM, UL, ULC دمای عملکرد 68,88,105,185

بیم دتکتور فایرگارد (Fireguard Beam)

بیم دتکتور رفلکتوری و بدون موتور (Non Motorized Beam Smoke Detector) بیم دتکتور فایرگارد (Fireguard Beam Smoke Detector) مناسب سیستم‌های اعلام حریق متعارف و آدرس‌پذیر ساخت کمپانی fireguard انگلستان

کنترل پنل اعلام و اطفا حریق کنتک K11031M2 مدل Sigma XT

امکان تعریف مدت زمان فعال بودن خروجی اطفاء حریق تا 5 دقیقه در مراحل 5 ثانیه ای

امکان تعریف Delayبرای تخلیه عامل اطفاء تا 60 ثانیه در مراحل 5 ثانیه ای

 سناریو حریق با امکان ترکیب سه زون اعلام حریق توسط گیت‌های منطقی

دارای شمارشگر ثانیه برای نشان دادن مدت زمان باقیمانده تا تخلیه گاز اطفاء

سازگار با بریر های قطعات IS( قابلیت نصب دتکتور های ضد انفجار)

 

دتکتور دودی مکشی vesda250

محدوده حساسیت وسیع تصفیه گرد و غبار دو مرحله ای تشخیص دود بر اساس تکنولوژی لیزر آستانه های هشدار قابل برنامه ریزی هشدار بسیار زود هنگام وقوع آتش سوزی احتمالی
بازگشت به لیست

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.