چکیده:

یک سیستم اعلام حریق مجموعه ای از تجهیزات اعلام حریق نظیر دتکتور دود، حرارت، شعله و گاز است که برای تشخیص علائم حریق و هشدار دادن از طریق آژیرها و فلاشرها استفاده می شود. لازمه طراحی، اجرا و نگهداری درست از این سیستم، شناخت قطعات و اجزا آن می‌باشد. در این مقاله سعی داریم نسبت به معرفی اجزا سیستم اعلام حریق اقدام کنیم. همانطورکه در مقاله انواع سیستم‌های اعلام حریق ملاحظه فرمودید سیستم‌های اعلام حریق به چهار دسته اصلی اعلام حریق متعارف، آدرس‌پذیر، هوشمند و بی‌سیم تقسیم‌بندی می شود. قطعات سیستم اعلام حریق در کلیه سیستم‌ها مشترک می‌باشد.

اجزا سیستم اعلام حریق

 اجزای سیستم اعلام حریق

  1. مرکز کنترل که وظیفه بررسی وضعیت ورودی‌ها، تصمیم گیری و راه اندازی خروجی‌ها را بر عهده دارد.
  2. ورودی‌ها که شامل انواع دتکتورهای دود، حرارت، شعله وگاز و شستی‌های اعلام حریق و سایر ورودی ها هستند که وظیفه آشکار کردن شرایط حریق یا خطر و اعلام به مرکز کنترل را بر عهده دارند.
  3. خروجی‌ها که شامل انواع آژیرها، فلاشرها، رله‌ها، تلفن‌کننده‌ها و یا سایر خروجی ها هستند و وظیفه اعلام خطر و هشدار را در زمان وقوع حریق به کارکنان مسئول و ساکنان یا کارکنان در محل بر عهده دارند.
  4. منبع تغذیه که شامل برق ورودی اصلی ۲۲۰ ولت شهری، باتری‌ها یا سایر منابع تغذیه کمکی و پشتیبان هستند که وظیفه تامین انرژی الکتریکی لازم برای عملکرد تجهیزات مختلف سیستم را برعهده دارند. لازم به ذکر است که در حالت کلی در اکثر سیستم‌های اعلام حریق منابع تغذیه تنها به مرکز کنترل متصل می‌شود و سایر تجهیزات نظیر ورودی‌ها و خروجی‌ها تغذیه لازم را از طریق مرکز کنترل دریافت می‌کنند.

 انواع دتکتور ها

ممکن است کلمه دتکتور در پروژه ها، تحت عناوین مختلفی شنیده شود. نظیر کاشف، آشکارساز، ردیاب، سنسور، حسگر و آشکارکننده که تماما اشاره به یک معنی دارند. دتکتور های سیستم اعلام حریق را می توان به چند طریق تقسیم بندی کرد.

دتکتور های نوع نقطه‌ای

این دتکتور ها تنها زمانی فعال می شوند که دود یا حرارت به نقطه‌ای برسد که دتکتور در آن محل نصب شده است. استفاده از این نوع دتکتور ها در مقایسه با انواع دیگر معمول تر و ارزان تر است. ولی از آنجا که این دتکتور ها محدوده کوچکتری را تحت پوشش قرار می دهند نیاز به تعداد بیشتری از آنها است.

دتکتور حرارت نقطه ای

مقدار گرمایی که توسط دتکتور حرارت جذب می شود ناشی از گازهای داغی است که زیر سقف جمع می‌شود. این فرآیند ناشی از انتقال همرفت حرارت است. بخش بسیار کوچکتری از گرمای جذب شده توسط دتکتور حرارت از طریق تابش منتقل می‌شود که این فرآیند انتقال حرارت تابشی نامیده می‌شود. دتکتور به تغییرات دما در یک نقطه مشخص عکس‌العمل نشان می‌دهد ولی در نوع خطی حساسیت دتکتور به شکل خطی و توزیع‌شده در طول دتکتور بوده و به تغییرات دما در هر نقطه از طول مسیر عکس‌العمل نشان می‌دهد.

دتکتور دود نقطه‌ای

استنشاق دود دلیل اصلی بسیاری از مرگ‌های مرتبط با آتش‌سوزی است. دتکتور دود از ساکنان محل نصب محافظت می‌کند. به این صورت که دتکتور در صورت تشخیص دود، به سیستم تهویه مطبوع و یا یک سیستم مهندسی کنترل دود که به‌طور خودکار جریان دود را کنترل می‌کند، فرمان می‌دهد.

 شرایط نصب دتکتور دود

در طراحی و جانمایی دتکتور دود باید تاثیر عوامل زیر، در واکنش به آتش‌سوزی‌های پیش‌بینی‌شده در نظر گرفته شود:

  • شکل و سطح سقف
  • ارتفاع سقف
  • پیکربندی اقلام موجود در ناحیه حفاظت‌شده
  • ویژگی‌های احتراق و نسبت هم ارزی احتمالی آتش‌سوزی‌های پیش‌بینی‌شده با توجه به بارهای حریق داخل منطقه حفاظت‌شده
  • تهویه فضا
  • دما، فشار، ارتفاع، رطوبت و اتمسفر محیط

دتکتور دود کانال

استانداردها و مقررات ملی و منطقه‌ای توانایی سیستم‌های کانال برای انتقال دود و گازهای سمی و شعله‌های آتش به ناحیه دیگر را تایید کرده‌اند. گاهی اوقات میزان دود می‌تواند به‌اندازه‌ای باشد که جداً سلامت انسان را به مخاطره بیندازد.

هدف اصلی دتکتور دود کانال، جلوگیری از صدمات جانی و خسارت به ساختمان از طریق کاهش انتشار دود است. از دتکتور دود کانال می‌توان برای حفاظت از سیستم‌های تهویه مطبوع در برابر آسیب ناشی از آتش‌سوزی و دود نیز بهره گرفت و همچنین به‌عنوان سیستم کمکی در کاربردهای حفاظت از تجهیزات، ازجمله کانال‌های هوا، تهویه رایانه‌های مرکزی و داروسازی‌ها استفاده کرد.

شاید مهم‌تر از شناختن این‌که هدف از نصب دتکتور دود کانال چیست، این باشد که بدانیم این دتکتور برای تامین چه اهدافی طراحی نشده است:

  • این تجهیز جایگزینی برای دتکتور دود معمولی نیست.
  • این تجهیز جایگزینی برای کشف و هشدار زودهنگام نیست.
  • این تجهیز جایگزینی برای سیستم اعلام حریق استاندارد در ساختمان نیست.

استاندارد به‌صراحت بیان می‌کند که دتکتور هایی که در سیستم کانال هوا نصب می‌شوند نباید به‌عنوان جایگزینی برای حفاظت فضای باز مورداستفاده قرار گیرند.

دتکتور های نوع خطی(بیم دتکتور)

این دتکتور ها در مقایسه با نوع نقطه ای فضای بیشتری را تحت پوشش قرار می‌دهند و قیمت بالاتری دارند ولی تعداد کمتری از آنها مورد نیاز است هزینه نصب آنها مقرون به صرفه‌تر و هزینه سرویس و نگهداری آنها نیز پایین‌تر است.

کاربرد بیم دتکتور:

از بیم دتکتور (دتکتور دود خطی) می توان برای کشف حریق محل‌هایی نظیر انبارها، فرودگاه‌ها، مراکزخرید، آشیانه‌های هواپیما، کلیساها، مساجد، کارخانه‌ها، بناهای تاریخی، سالن‌های نمایشگاهی و کنفرانس، مراکز ورزشی و اوقات فراغت استفاده کرد.

دتکتور دود مکشی نمونه‌گیر(Air Sampling)

دتکتور‌های دود مکشی که در بازار با نام‌های دیگری نظیر دتکتور دود مکنده، نمونه‌بردار، استنشاقی و نمونه‌گیر نیز شناخته می‌شوند، به‌منظور تشخیص سریع دود مورداستفاده قرار می‌گیرند. از ویژگی‌های بارز این دتکتور سرعت و دقت بسیار بالا و انعطاف‌پذیری بالا در نحوه استفاده و نمونه‌گیری با مکش از هوای محیط موردحفاظت هستند.

یکی از بارزترین محدودیت این نوع دتکتور قیمت بسیار بالای آن است که البته سازنده‌های مختلف با توجه به تعداد کانال‌های ورودی و فضای تحت پوشش قیمت‌های متفاوتی را ارائه می‌کنند. با توجه به قیمت بالایش ممکن است برای بسیاری از کاربردها مقرون‌به‌صرفه نباشد.

این دتکتور می‌تواند در بسیاری از کاربردهای دیگر نیز که در آن‌ها محدودیت استفاده از سایر دتکتور‌ها به دلایل زیر وجود دارد مناسب باشد:

  • محدودیت دسترسی یا تعمیر و نگهداری وجود داشته باشد.
  • ارتفاع منطقه موردحفاظت بیش‌ازحد زیاد باشد.
  • یا امکان بروز پدیده لایه‌بندی هوا وجود داشته باشد.
  • به نصب مخفی نیاز باشد.
  • شرایط محیطی حاد باشد (سرد، گرم، آلوده و غیره)

 برخی از کاربردهای دتکتور دود مکشی

  • صنایع حمل‌ونقل (ریلی و متروها و…)
  • انبارها، بایگانی‌ها، موزه‌ها و سردخانه‌ها
  • تأسیسات مسکونی و تجاری (آپارتمان‌ها و هتل‌ها، مغازه‌ها و ادارات)
  • صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، هوافضا، نیروگاهی، دریایی و هسته‌ای
  • مراکز داده و مخابرات، اتاق تجهیزات فناوری اطلاعات، اتاق سوئیچ قابل‌حمل و اتاق‌های ‌تمیز

دتکتور حرارت خطی کابلی(LHD)

دتکتورهای LHD که در بازار به دتکتورهای کابلی (کابل حرارتی) معروفند برای تشخیص حریق در شرایط خاص مانند حفاظت از ترانسفورماتورها، سینی کابل ها، مخازن نفتی، تسمه نقاله ها و … استفاده می شوند.

در نوع معمولی از این سیستم دو رشته سیم که در دمای خاصی مثل 105 درجه ی سانتی گراد به هم دیگر اتصال می یابند آلارم را در پنل اینجاد می کنند.

قوانین مربوط به انتخاب بازه دمایی مناسب برای شرایط محیطی مختلف، همانند اسپرینگرهای خودکار و سایر تجهیزات حساس به حرارت است. پاسخ به سوالات زیر در انتخاب دتکتور‌های حرارت خطی مهم هستند:

  • بسته به نوع ماده سوختنی، دتکتور حرارت خطی در معرض چه میزان حرارت قرار خواهد گرفت؟
  • حداکثر دمای محیطی که دتکتور در آن نصب می‌شود چقدر است؟

بازه دمایی دتکتور حرارت خطی باید بر اساس کمترین زمان پاسخ‌دهی دتکتور به شرایط حریق پیش‌بینی‌شده و همچنین توانایی دتکتور در تحمل بیشینه دمای محیط، بدون اینکه آن را دچار هشدار کاذب کند، انتخاب شود. به‌عنوان‌ مثال دتکتور حرارت خطی با بازه دمایی عادی، نباید در اتاق‌های زیرشیروانی نصب شود.

در ساختمان‌هایی نظیر کانکس و انبارها با سقف‌هایی که در معرض نور خورشید بوده و عایق‌بندی مناسب ندارند، گرمای تابستان در نزدیکی سقف در برخی از نقاط، ممکن است به بیش از ۳۸ درجه سانتی‌گراد هم برسد.

دتکتور شعله

طرح‌ریزی و نصب دتکتورهای شعله نیازمند توجه به ماهیت آتش، منطقه تحت حفاظت، شرایط آب و هوایی، قابلیت‌ها و محدودیت‌های دتکتور و انتظارات کاربر می‌باشد.

در انتخاب دتکتور شعله باید موارد زیر را در نظر گرفت:

  • کلیه سوخت‌هایی که می‌توانند منجر به آتش‌سوزی شوند
  • نقاط آتش‌سوزی بالقوه
  • حداقل و حداکثر فاصله تشخیص موردنیاز
  • سرعت واکنش
  • تمامی منابع تشعشعات مزاحم
  • شرایط آب و هوایی

 کاربردهایی که دتکتور های شعله برای آن‌ها مناسب هستند عبارت‌اند از:

  • ساختمان‌های دارای سقف بلند و فضای باز، از قبیل انبارها و آشیانه‌های هواپیما
  • محوطه‌های باز یا نیمه‌باز که در آن‌ها باد یا جریان‌های هوا، مانع رسیدن حرارت یا دود به دتکتورهای حرارتی یا دود می‌شود.
  • محوطه‌هایی که احتمال وقوع حریق‌های شعله‌ور که به سرعت گسترش می‌یابند در آن‌ها وجود دارد.
  • محوطه‌هایی که به ماشین‌آلات و تاسیساتی نیاز دارند که خطر وقوع آتش‌سوزی آن‌ها زیاد است و معمولاً با یک سیستم اطفاء حریق خودکار همراه هستند.
  • محیط دارای آب و هوایی که برای انواع دیگر دتکتور ها مناسب نیست.
  • فضاها و انبارهایی که در آن مایعات و گازهای قابل اشتعال وجود دارد.

 

بیم دتکتور مولترون (multron)

بیم دتکتور رفلکتوری و بدون موتور (Non Motorized Beam Smoke Detector) بیم دتکتور مولترون  (Multron Beam Smoke Detector) مناسب سیستم‌های اعلام حریق متعارف و آدرس‌پذیر ساخت کمپانی Multron سنگاپور

کابل دتکتور حرارتی خطی سیگنالاین LHD Signaline

کابل دتکتور حرارت خطی LHD ساخت شرکت Signaline

مناسب سیستم متعارف و آدرس‌پذیر گواهینامه‌ها:   CE, FM, UL, ULC دمای عملکرد 68,88,105,185

بیم دتکتور فایرگارد (Fireguard Beam)

بیم دتکتور رفلکتوری و بدون موتور (Non Motorized Beam Smoke Detector) بیم دتکتور فایرگارد (Fireguard Beam Smoke Detector) مناسب سیستم‌های اعلام حریق متعارف و آدرس‌پذیر ساخت کمپانی fireguard انگلستان

کنترل پنل اعلام و اطفا حریق کنتک K11031M2 مدل Sigma XT

امکان تعریف مدت زمان فعال بودن خروجی اطفاء حریق تا 5 دقیقه در مراحل 5 ثانیه ای

امکان تعریف Delayبرای تخلیه عامل اطفاء تا 60 ثانیه در مراحل 5 ثانیه ای

 سناریو حریق با امکان ترکیب سه زون اعلام حریق توسط گیت‌های منطقی

دارای شمارشگر ثانیه برای نشان دادن مدت زمان باقیمانده تا تخلیه گاز اطفاء

سازگار با بریر های قطعات IS( قابلیت نصب دتکتور های ضد انفجار)

 

دتکتور دودی مکشی vesda250

محدوده حساسیت وسیع تصفیه گرد و غبار دو مرحله ای تشخیص دود بر اساس تکنولوژی لیزر آستانه های هشدار قابل برنامه ریزی هشدار بسیار زود هنگام وقوع آتش سوزی احتمالی
بازگشت به لیست

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.